Liên đoàn bóng đá ASEAN (AFF): Lịch sử, thành viên, giải đấu

04/11/2026

Liên đoàn bóng đá ASEAN (ASEAN Football Federation, viết tắt AFF) là tổ chức quản lý bóng đá khu vực Đông Nam Á, thành lập năm 1984, có trụ sở tại Kuala Lumpur (Malaysia) và trực thuộc Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC). AFF hiện có 12 thành viên, gồm 11 quốc gia Đông Nam Á và Úc, tổ chức giải vô địch bóng đá ASEAN (ASEAN Cup) cùng hàng loạt giải trẻ, bóng đá nữ và futsal.

Với người hâm mộ Việt Nam, AFF gắn liền với những đêm cuồng nhiệt của ASEAN Cup: chức vô địch năm 2008, 2018, 2024 và 2026. Nhưng ngoài giải đấu nổi tiếng ấy, AFF còn điều hành hệ thống giải đấu rộng hơn nhiều. Bài viết của ColaTV 11 giới thiệu lịch sử, các thành viên, giải đấu, bảng vàng và mối quan hệ giữa AFF với giải FIFA ASEAN Cup mới ra đời. Lịch, kết quả các giải khu vực có trên trang giải vô địch bóng đá Đông Nam Á của ketquatructuyen.net (KQBĐTT).

Thông tin tổng quan về AFF

Thông tin được đối chiếu với Wikipedia về ASEAN Football Federation.

Lịch sử hình thành AFF

Ra đời từ phong trào hợp tác ASEAN

AFF được các liên đoàn bóng đá của những nước thành viên Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) thành lập năm 1984. Các thành viên sáng lập gồm Brunei, Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore và Thái Lan. Mục tiêu ban đầu là phát triển bóng đá khu vực, tổ chức giải đấu riêng cho Đông Nam Á bên cạnh môn bóng đá tại SEA Games.

Mở rộng thành viên

Sau khi Việt Nam, Lào, Myanmar và Campuchia gia nhập ASEAN trong thập niên 1990, liên đoàn bóng đá các nước này cũng vào AFF. Đông Timor gia nhập sau khi trở thành quốc gia độc lập. Năm 2013, Liên đoàn bóng đá Úc (FFA, nay là Football Australia) trở thành thành viên AFF, sau khi đã rời Liên đoàn bóng đá châu Đại Dương để sang AFC từ năm 2006. Úc tham gia các giải trẻ và giải nữ nhưng chưa từng dự ASEAN Cup nam.

Giải đấu đầu tiên năm 1996

Năm 1996, AFF tổ chức giải vô địch bóng đá Đông Nam Á đầu tiên với tên Tiger Cup tại Singapore. Thái Lan là nhà vô địch đầu tiên. Từ năm 2008, giải đổi tên thành AFF Suzuki Cup, rồi năm 2024 thành ASEAN Mitsubishi Electric Cup, và năm 2026 là ASEAN Hyundai Cup.

Danh sách 12 thành viên của AFF

Các giải đấu do AFF tổ chức

Giải đội tuyển nam

• ASEAN Cup: giải đấu hai năm một lần, quan trọng nhất của AFF. Kỳ gần nhất là ASEAN Cup 2026, Việt Nam vô địch.
• Giải U23 Đông Nam Á: dành cho đội tuyển U23, tổ chức xen kẽ với SEA Games.
• Giải U19 và U16 Đông Nam Á: sân chơi đào tạo trẻ, nơi nhiều thế hệ cầu thủ Việt Nam trưởng thành.

Giải bóng đá nữ và futsal

• Giải vô địch bóng đá nữ Đông Nam Á: Thái Lan, Việt Nam, Philippines là các thế lực chính.
• Giải futsal Đông Nam Á: nam và nữ, nơi Thái Lan, Indonesia và Việt Nam thường xuyên cạnh tranh.

Giải cấp câu lạc bộ

AFF tổ chức lại giải các câu lạc bộ Đông Nam Á (Shopee Cup) từ mùa 2024/25, tập hợp các đội mạnh nhất từ các giải quốc gia trong khu vực. Bảng xếp hạng có trên trang bảng xếp hạng cúp CLB Đông Nam Á của KQBĐTT.

Bảng vàng ASEAN Cup

Indonesia là trường hợp đặc biệt: 6 lần vào chung kết nhưng chưa vô địch. Philippines từng vào bán kết nhiều lần từ năm 2010. Lào, Campuchia, Brunei và Đông Timor chưa từng vượt qua vòng bảng.

AFF và giải FIFA ASEAN Cup

Ngày 26/10/2025, Chủ tịch FIFA Gianni Infantino công bố giải FIFA ASEAN Cup bên lề Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 47 tại Kuala Lumpur. Theo Wikipedia, AFF ban đầu không được thông báo trước về kế hoạch này. Sau Đại hội FIFA lần thứ 76 ở Vancouver, FIFA và AFF ký biên bản ghi nhớ về cấu trúc hai hạng đấu: FIFA ASEAN Cup (8 đội, tổ chức tại Indonesia) và FIFA ASEAN Challenge Cup (6 đội, tổ chức tại Hồng Kông).

Indonesia vô địch FIFA ASEAN Cup đầu tiên sau khi thắng Thái Lan trên chấm phạt đền, xem bài đội tuyển bóng đá quốc gia Indonesia. Kết quả cụ thể có ở trang lịch thi đấu FIFA ASEAN Cup.

Vai trò của AFF với bóng đá Việt Nam

Các giải của AFF là “phép thử” quen thuộc với bóng đá Việt Nam. Thế hệ Công Vinh, Văn Quyết, Thành Lương lần đầu vô địch năm 2008. Thế hệ Quang Hải, Văn Hậu, Tiến Linh vô địch năm 2018. Năm 2024 và 2026, Việt Nam của HLV Kim Sang-sik lần lượt đánh bại Thái Lan trong hai trận chung kết liên tiếp. Ở tuyến trẻ, các giải U16, U19 Đông Nam Á là nơi HLV các cấp phát hiện tài năng, trong khi giải nữ giúp đội tuyển nữ Việt Nam duy trì vị thế hàng đầu khu vực. Bạn có thể xem thêm lịch sử đối đầu với các đối thủ trong khu vực ở bài Việt Nam vs Campuchia.

Những thách thức của AFF

• Lịch thi đấu: ASEAN Cup thường nằm ngoài đợt FIFA, các đội khó gọi cầu thủ chơi bóng ở nước ngoài.
• Cạnh tranh với FIFA ASEAN Cup: giải mới có lợi thế về lịch và tiền thưởng.
• Khoảng cách trình độ: chênh lệch lớn giữa nhóm Thái Lan, Việt Nam, Indonesia với Brunei, Đông Timor.
• Các vụ việc ngoài sân cỏ: như vụ FIFA xử phạt Hiệp hội bóng đá Malaysia vì làm giả hồ sơ nhập tịch, xem bài Hiệp hội bóng đá Malaysia.

Theo dõi các giải AFF trên ColaTV 11

Lịch các trận đội tuyển trong khu vực có ở trang lịch thi đấu bóng đá hôm nay, tỷ số ở kết quả bóng đá hôm nay và thứ hạng ở bảng xếp hạng bóng đá. Các bài phân tích khác nằm trong chuyên mục Góc nhìn bóng đá.

Những dấu mốc đáng nhớ của AFF

• 1984: AFF được thành lập với 6 thành viên sáng lập.
• 1996: giải Tiger Cup đầu tiên diễn ra tại Singapore, Thái Lan vô địch.
• 2008: Việt Nam vô địch lần đầu, giải mang tên AFF Suzuki Cup.
• 2013: Úc trở thành thành viên AFF.
• 2026: ASEAN Cup lần đầu tổ chức vào mùa hè, Việt Nam bảo vệ ngôi vương; FIFA ASEAN Cup ra đời.

Mỗi dấu mốc đều gắn với một bước thay đổi của bóng đá khu vực, từ việc mở rộng thành viên đến thay đổi lịch thi đấu và nhà tài trợ.

Câu hỏi thường gặp

AFF là viết tắt của gì?

AFF là ASEAN Football Federation, tức Liên đoàn bóng đá ASEAN, quản lý bóng đá Đông Nam Á.

AFF có bao nhiêu thành viên?

12 thành viên: Brunei, Campuchia, Đông Timor, Indonesia, Lào, Malaysia, Myanmar, Philippines, Singapore, Thái Lan, Việt Nam và Úc.

Trụ sở AFF ở đâu?

Ở Kuala Lumpur, thủ đô Malaysia.

Úc có đá ASEAN Cup không?

Không. Úc là thành viên AFF từ năm 2013 nhưng chỉ dự các giải trẻ, giải nữ, chưa từng dự ASEAN Cup nam.

Đội nào vô địch ASEAN Cup nhiều nhất?

Thái Lan với 7 lần. Việt Nam và Singapore cùng 4 lần, Malaysia 1 lần.

Kết luận

Liên đoàn bóng đá ASEAN đã đồng hành với bóng đá Đông Nam Á suốt bốn thập kỷ, tạo ra ASEAN Cup, giải đấu được theo dõi nhiều nhất khu vực. Sự xuất hiện của FIFA ASEAN Cup năm 2026 đặt ra thách thức mới nhưng cũng mở thêm cơ hội cho các đội tuyển. Hãy theo dõi các giải AFF trên ColaTV 11 và tra cứu số liệu đầy đủ trên ketquatructuyen.net.

Ảnh đại diện: Ảnh nền: Siew Yi Liang from Singapore., CC BY 2.0